Nöbetçi Eczaneler
Değerli öğretmenim Leman Mualla Adlı’ya
Birinci Dünya Savaşı dönemi İzmir savunmasının planları savaş öncesi Osmanlı Harbiye Nezareti tarafından yapıldı. İzmir’e denizden yapılacak bir saldırıyı Sancakkale merkezli savunmamız İzmir körfezine kurulan mayın hatlarımız, ışıldaklarımız, bataryalarımız, Tayyare Bölüklerimizle Türk askeri önleyecekti ve öyle oldu.
İtilaf donanması İzmir’i denizden ve havadan bombaladı. Ancak körfezde ilerleyip toplarımızın menziline girince gemi kayıpları vermeye başladı ve geri çekildi. İtilaf Donanması Çanakkale Deniz Savaşı’ndan önce ilk yenilgisini İzmir’de aldı. Savunma planımız başarılı oldu. Bu büyük zafer Yenikale Şehitliği kitabesine yazıldı.
Birinci Dünya Savaşı’nda müttefikimiz olan Avusturya-Macaristan ordusu özellikle topçu birlikleri İzmir’in kaderine önemli katkıda bulundu.
1 – Foça’ya yerleştirilen Macar topçu bataryalarının başarılı atışları İzmir’i bombalayan İtilaf Donanması gemilerini geri çekilmek durumunda bıraktı. (1)
2-Uzunada’yı bombardıman eden Türk, Avusturya-Macaristan, Alman topçu birlikleri adanın İngiliz işgalinden kurtarılmasında büyük katkı sağladı. (1)
Macaristan’ın arşiv kayıtları da Birinci Dünya Savaşı dönemi İzmir tarihine katkıda bulundu. İngiliz donanmasının İzmir’i işgale teşebbüs ettiğinin kanıtı fotoğrafları sundu.
Macar (Ulusal OSZK Szechenyl Kütüphanesi Tarihi Fotoğraf ve Röportaj Koleksiyonunda gördüğümüz iki fotoğraf İzmir’in Birinci Dünya Savaşı dönemine ait esir aldığımız düşman teknelerini gösteren önemli bir belgedir.
-İngiliz çıkartma gemileri arkalarında Türk denizcilerle birlikte. -İngiliz çıkartma gemileri Türk birlikleri tarafından ele geçirildi.
Alt yazısıyla verilen bu bilgi İzmir’i ele geçirmek için İngilizlerin çıkartma gemileriyle saldırdıkları, birçok tekne kullandıkları, askerlerinin esir alındığını bilgisini vermektedir. (Ocak 1915)
Bu fotoğrafların tarih çevrelerinde sorgulanması gerekiyor.
Soru: Sayın Hocam Macar arşivlerinde bulduğumuz fotograf ve alt yazı bilgisi Birinci Dünya Savaşı sırasında İngiliz donanması gemilerinin İzmir’i işgale yeltendiklerini ve İngiliz teknelerinin ele geçirildiğini gösteriyor. Birinci Dünya Savaşı döneminde İngiliz gemilerinin İzmir’i işgal girişimleri oldu mu? Bu iki fotograf hakkında düşüncenizi öğrenebilirmiyim ?.
Bu soruya cevap verecek kişinin önce İzmir Sancakkalesi’ni, Yenikale Şehitliğini görmüş olması, konuyu bilmesi, ilgili yayınları takip etmiş olması gerekiyor. Sivil ziyaretçiye kapalı Sancakkale’yi görmek yönünde üniversitelerden, yerel yönetimlerden yapılmış başvuru bulunmuyor.
Bu ilgisizlik ve süre gelen yasak Sancakkale’nin (1656-2026) 370 yıldır meçhul bırakılmış olmasının nedeni oluyor.
Bu yönde bazı tarih bölüm başkanlarının öğrencilerine verdikleri Sancakkale konulu belgesel ve yüksek lisans tez çalışmalarına MSB’nın izin vermemesi, modern Türkiye’ye yakışmıyor. Bu iki fotoğraf Sancakkale zaferimizin yeni belgesi, İzmir’in gururu iftiharıdır.
